Ferhan Şensoy

Osman Ferhan Şensoy (doğumu 26 Şubat 1951 Samsun -  ölümü 31 Ağustos 2021 İstanbul), Türk tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu; roman, deneme, günlük, televizyon dizisi ve film senaryoları yazarı, şair ve Ortaoyuncular tiyatro topluluğunun kurucusudur.

Tek kişilik oyunu Ferhangi Şeyler, 1987 yılından beri aralıksız devam eden en tanınmış oyunudur. Birçok kesim tarafından Ferhangi Şeyler'in stand-up komedilerinin ilham kaynağı olduğu düşünülse de, kendisi bunu "Ferhangi Şeyler’den etkilenmiş olabilirler ama Ferhangi Şeyler bir stand up değildir." diyerek açıklamıştır. Kel Hasan Efendi'den günümüze gelen Ortaoyuncuları Kavuğu'nu Münir Özkul'dan devralmış ve Rasim Öztekin'e devretmiştir.

1951'de Samsun'un Çarşamba ilçesinde doğan Ferhan Şensoy'un annesi Müjgan Şensoy ilkokul öğretmeni, babası Yusuf Cemil Şensoy ise tüccar ve o dönem Çarşamba belediye başkanıydı.

İlk öykü ve şiirleri Yeni Ufuklar ve Soyut dergilerinde 1969 yılında yayımlanan Şensoy'un, yazdığı skeçler de Devekuşu Kabare'de 1970 yılında oynanmaya başladı.

Galatasaray Lisesi'nde de bir süre okuyan Şensoy, 1970 yılında Çarşamba Lisesi’nden mezun oldu.

1971 yılında Grup Oyuncuları çatısında ilk profesyonel oyunculuk deneyimini yaşayan Şensoy, 1972-1975 yılları arasında Fransa ve Kanada'da tiyatro eğitimine ve çalışmalarına Jerome Savary, Andre-Louis Perinetti gibi isimlerle devam ederken Montreal'de Ce Fou De Gogol adlı oyunuyla 1975'te En İyi Yabancı Yazar ödülünü aldı.

Türkiye’ye dönmesinin ardından, 1976’da Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu’nda, yazarlığını da yaptığı Dur Konuşma Sus Söyleme adlı oyunda rol alan Şensoy, Türk Yazarları Tiyatrosu’nda da oyunculuk ve yönetmenlik yaptı. Aynı sene ilk televizyon skeçlerini yazmaya başlayan Şensoy, Ali Poyrazoğlu'yla beraber rol aldığı bu skeçlerin birinde, bir garson rolüyle ilk kez televizyona çıktı.

1978’de, ilk kitabı “Kazancı Yokuşu” yayınlanmasının ardından, yönetmenliğini Temel Gürsu’nun yaptığı “Kızını Dövmeyen Dizini Döver” ile ilk kez bir film çalışması yapan Şensoy, aynı yıl Mete İnselel ile Anyamanya Kumpanya Tiyatrosu’nu kurdu ve kendi eseri olan, İdi Amin Avantadan Lavanta oyununda rol aldı ve yönetmenlik yaptı.

1980 yılında Ortaoyuncular adıyla, kendi tiyatrosunu kurdu. 14 Mart 1980'de Harbiye'de, Yapı Endüstri Merkezi Salonu’nda ilk kez perdelerini açan ve günümüze dek 50'yi aşkın oyunun oynandığı Ortaoyuncular’ın bünyesinde, ayrıca Nöbetçi Tiyatro adlı bir gençlik grubu kurarak, yeni tiyatro sanatçılarının yetiştirilmesine katkıda bulundu.

1989'da Kel Hasan Efendi'den günümüze gelen Ortaoyuncuları Kavuğu’nu Münir Özkul’dan devralan Şensoy, tarihî Ses Opereti'ni onardı ve Ses 1885 adıyla açtı. Sahnenin onarılmasının ardından Ortaoyuncular, Soyut Padişah’ı oynadıkları Küçük Sahne’den Ses 1885’e taşındılar. Aynı yıl, yönetmenliğini Yavuz Özkan'ın yaptığı “Büyük Yalnızlık” filminde Sezen Aksu ile birlikte oynadı.

1991 senesinde, Ünye’li amatör yazar Cihan Öksüz’ün skeçlerinden oluşturduğu, “Aşkımızın Gemisi Fındık Kabuğu” oyununda yönetmenlik ve oyunculuk yapan Şensoy’un “İstanbul’u Satıyorum” adlı eseri, Tomris Uyar tarafından İngilizce’ye çevrildi.

1996’da, Şensoy’un “Ferhangi Şeyler” adlı oyunu, Stuttgart, Duisburg, Bochum, Berlin, Wuppertal, Köln, Nürnberg, Münih, Frankfurt, Hamburg, Amsterdam ve Zürih'te sergilendi.

1999 senesinde, eşi Derya Baykal için, Şu An Mutfaktayım adlı tek kişilik kadın oyununu yazan Şensoy, Haziran 1999'da Ayın İletişimcisi Ödülü’nün sahibi olurken, Ferhangi Şeyler, Londra, Gazimağusa, Washington, New York, Montreal ve Toronto’da sergilenerek 1350. gösterisine ulaştı.

Ödülleri

  • 1975 Montreal - En İyi Yabancı Yazar (Ce Fou De Gogol)
  • 1980 Avni Dilligil - Jüri Özel Ödülü (Şahları Da Vururlar)
  • 1981 Tiyatro-81 - En İyi Erkek Oyuncu (Eski Moda Komedya)
  • 1987 Nokta Dergisi Doruktakiler (Muzır Müzikal)
  • 1988 Ulvi Uraz Ödülü (İstanbul'u Satıyorum)
  • 1988 Sanat Kurumu Ödülü (İstanbul'u Satıyorum)
  • 1989 Avni Dilligil Ödülü (İstanbul'u Satıyorum)
  • 1989 İsmail Dümbüllü Ödülü
  • 1989 Nasrettin Hoca Mizah Ödülü
  • 1989 Kültür Bakanlığı Jüri Özel Ödülü
  • 1991 Nokta Dergisi Doruktakiler (Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı kitabı ile)
  • 1993 Avni Dilligil - En Özgün Oyun (Şu Gogol Delisi)
  • 1993 Altın Objektif Ödülü
  • 1994 İsmail Dümbüllü Ödülü (Seyircili Seyir Defteri ve Kırkambar-Gece Tiyatrosu kabare gösterisi
  • 1995 Kültür Bakanlığı - En İyi Topluluk
  • 1997 En Başarılı İletişimciler Ödülü - En İyi Deneme Yazarı
  • 2000 Avni Dilligil - En İyi Yönetmen (Fişne Pahçesu – Çehov Lazdur Laz Kalacaktur)
  • 2001 Avni Dilligil - En İyi Yazar (Sahibinden Satılık Birinci El Ortaoyunu)
  • 2001 Unima Geleneksel Türk Tiyatrosu’na Hizmet Ödülü
  • 2002 Sanat Kurumu - En İyi Yazar
  • 2002 Afife Jale - Muhsin Ertuğrul Ödülü
  • 2004 Türsak Onur Ödülü (Pardon)
  • 2004 Nokta Dergisi Doruktakiler
  • 2005 Deneme Sahnesi - En İyi Erkek Oyuncu
  • 2005 Nasrettin Hoca Altın Eşek Gülmece Ödülü
  • 2006 Mizah Üretenler Derneği - En İyi Senaryo (Pardon)
  • 2007 İsmet Küntay Ödülü - En İyi Oyun Yazarı (Fername)
  • 2007 Altın Sayfa Son Beş Yılın En İyi Mizah Kitabı (Elveda SSK)
  • 2009 İsmet Küntay Ödülleri - En İyi Yapım, En İyi Yönetmen, En İyi Erkek Oyuncu (2019)
  • 2009 İTÜ En İyileri Seçiyor - En İyi Erkek Oyuncu Ödülü, En İyi Tiyatro Oyunu Ödülü (2019)
  • 2010 Yıldız Teknik Üniversitesi Yılın Yıldızları-En İyi Erkek Oyuncu Ödülü (Fername)
  • 2011 İstanbul Mizah Tiyatrosu Ustalara Onur Ödülü
  • 2011 Terakki Vakfı Onur Ödülü
  • 2011 Karadeniz Vakfı - Tiyatro En İyi Erkek Oyuncu Ödülü
  • 2012 İsmet Küntay Tiyatro Ödülleri - En İyi Yapım (Nasri Hoca ve Muhalif Eşeği)
  • 2016 Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ödülleri - Onur Ödülü
  • 2016 Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri Onur Ödülü

Kitapları

  • Dündeste, 2020
  • Gecedeste, 2019
  • Kedittin Direniş, 2015
  • Başkaldıran KurşuNkalem, 2012
  • FerhAntoloji, 2011
  • Seçme Sapan Şeyler, 2010
  • Karagöz ile Boşverin Beni, 2008
  • Elveda SSK, 2005
  • Hacı Komünist, 2005
  • Eşeğin Fikri, 2005
  • Rum Memet, 2002
  • Kalemimin Sapını Gülle Donattım, 2001
  • Haldun Taner Kabare, 2000
  • Denememeler, 1998
  • Falınızda Ronesans Var, 1998
  • Düşbükü, 1997
  • Oteller Kitabı, 1996
  • Ayna Merdiven, 1996
  • İngilizce Bilmeden Hepinizi I Love You, 1994
  • Güle Güle Godot, 1993
  • Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı, 1991
  • Gündeste, 1985
  • Afitap'ın Kocası İstanbul, 1982
  • Şahları da Vururlar, 1981
  • Kazancı Yokuşu, 1977

Oyunları

  • Nereye de Gidiyor Lan Bu Gemi? (Prömiyer: 10 Şubat 2017)
  • Masal Müfettişi (Prömiyer: 22 Şubat 2013-2021)
  • Nasri Hoca ve Muhalif Eşeği (Prömiyer: 15 Mart 2012-2021)
  • İşsizler Cennete Gider (Prömiyer 2010-2021)
  • Ruhundan Tramvay Gecen Adam (2010-2011) Karl Valentin, Ferhan Şensoy
  • 2019 - Bilimsiz, Kurgusal Güldürü 2009-2010) (prömiyeri: 24 Ocak 2009, Cumartesi 20.00)
  • Boşgezen ve Kalfası (2008-2009)
  • Fername 2007-2009
  • Kötü Çocuk 2007 - Ali Çatalbaş
  • Aşkımızın Son Durağı 2006
  • Kiralık Oyun 2005
  • Uzun Donlu Kişot 31 Mart 2004-2005
  • Beni Ben mi Delirttim? 24 Ekim 2003
  • Biri Bizi Dikizliyor 2002-2003
  • Kahraman Osman 2002-2003
  • Kökü Bitti Zıkkım Zulada 29 Kasım 2001-2002
  • Sahibinden Satılık 1. El Ortaoyunu 9 Şubat 2001-2002
  • Fişne Pahçesu 2000-2002
  • Şu An Mutfaktayım 12 Mart 1999-2000
  • Parasız Yaşamak Pahalı 14 Ocak 1999-2000
  • Çok Tuhaf Soruşturma 13 Mart 1998-2000
  • Haldun Taner Kabare 1997-1998 - Haldun Taner
  • Aptallara Güzel Gelen Televizyon Dizileri 1996 - Anca Visdei, Ferhan Şensoy
  • Felek Bir Gün Salakken 1995
  • Üç Kurşunluk Opera 1995-1996
  • Şu Gogol Delisi 1994-1996
  • Kırkambar-Gece Tiyatrosu 1994
  • Seyircili Seyir Defteri 1994-1995
  • Köhne Bizans Operası 1993
  • Parasız Yaşamak Pahalı 1993
  • Güle Güle Godot 1992-1993
  • Aşkımızın Gemisi Fındık Kabuğu 1991 - Cihan Öksüz
  • Yorgun Matador 1990-1991 - Pierre-Henry Cami
  • Kahraman bakkal süpermarkete karşı 1990-1991
  • Soyut Padişah 1989-1990
  • Don Juan ile Madonna 1988-1989 Anca Vısdeı
  • Ferhangi Şeyler 1987-2021
  • Keşanlı Ali Destanı 1986 - Haldun Taner, Yönetmen: Ferhan Şensoy (İstanbul Şehir Tiyatroları)
  • İçinden Tramvay Geçen Şarkı 1986 - Karl Valentin, Ferhan Şensoy
  • Muzır Müzikal 1986
  • Eşek Arıları 1986 - Aristophanes
  • Hayrola Karyola 1985-1986
  • Fırıncı Şükrü, Deli Vahap, Nuri ve ötekiler 1983
  • Kiralık Oyun 1983
  • Eski Moda Komedya 1983 - Aleksiev Arbuzov
  • Anna'nın 7 Günahı 1983-1984 - Bertolt Brecht
  • En Büyük Romülüs Başka Büyük Yok 1982 - Friedrich Dürrenmatt, Ferhan Şensoy
  • Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı 1981-1983 Şeref
  • İstanbul'u Satıyorum 1980-1985
  • Şahları da Vururlar 1980-1985
  • Dedikodu Şov 1979 (kabare gösterisi)
  • Kukla 1979 (kabare gösterisi)
  • Kuklacı 1979 (kabare gösterisi)
  • Dur Konuşma Sus Söyleme 1976
  • Ce Fou De Gogol 1975
  • Harem Qui Rit 1975

Filmleri

  • Muhalif Başkan (2013)
  • Son Ders: Aşk ve Üniversite - Saffet Ercan Hoca (2008)
  • Pardon - İbrahim (2004) (Şensoy'un senaryosu)
  • Şans Kapıyı Kırınca - Presidente Carlos ve Kuddusi Yurdum (2004)
  • Büyük Yalnızlık (1989)
  • Bir Bilen (1986)
  • Parasız Yaşamak Pahalı (1986)
  • Kızını Dövmeyen Dizini Döver (1977)
  • Aşk Dediğin Laf Değildir (1976)

 

kaynak: wikipedia.org